Koślawość kolan (genu valgum) i szpotawość kolan (genu varum) to terminy używane do opisania wad kończyn dolnych, które powodują nieprawidłowe ustawienie kości udowej względem kości piszczelowej. Te wady są często diagnozowane zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, ale nie zawsze otrzymujemy klarowne informacje na temat ich charakterystyki, powagi i możliwości leczenia.

Koślawość kolan

Koślawość kolan

Koślawość kolan – definicja i objawy

Mówimy o koślawości kolan, gdy w pozycji stojącej z nogami ze sobą złączonymi, nasze nogi od bioder do stóp tworzą literkę ‘X’, a kolana i uda się stykają, a stopy są oddalone od siebie. Możemy zmierzyć odległość między kostkami wewnętrznymi za pomocą linijki lub centymetra, aby określić stopień wady. Specjalista, na przykład fizjoterapeuta, może również ocenić stopień koślawości kąta rzepkowo-udowego.

Koślawość może dotyczyć jednej lub obu nóg. Jeśli występuje tylko po jednej stronie, może to prowadzić do pozornego skrócenia kończyny i skrzywienia kręgosłupa. Osoby z koślawością kolan często mają trudności z chodem, który wydaje się niezgrabny i może powodować ból. Nieprawidłowe ustawienie osi kończyn dolnych zwiększa ryzyko zwichnięcia rzepki.

Szpotawość kolan

Szpotawość kolan

Szpotawość kolan – definicja i objawy

Szpotawość kolan to problem, który dotyka wiele osób na całym świecie. Polega ona na odchyleniu kości udowej i piszczelowej w kierunku zewnętrznym, co powoduje, że kolana wyginają się na zewnątrz. Objawia się to charakterystycznym wyglądem kolan, które zamiast być proste, wyginają się na boki.

Do głównych objawów szpotawości kolan należą ból i dyskomfort podczas chodzenia oraz trudności w utrzymaniu równowagi. Osoby cierpiące na ten problem mogą również doświadczać trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak chodzenie po schodach czy uprawianie sportu.

Szpotawość kolan może mieć różne przyczyny, m.in. genetyczne predyspozycje, otyłość, urazy czy nieprawidłowe obciążenie stawów kolanowych. Dlatego też ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem ortopedą lub fizjoterapeutą, który dobierze odpowiednie leczenie lub terapię fizyczną.
Szpotawość kolan w przypadku łagodnej postaci można stosować ćwiczenia wzmacniające mięśnie nóg oraz noszenie specjalnych wkładek ortopedycznych. W przypadkach bardziej zaawansowanych, konieczne może być leczenie operacyjne.

Koślawość kolan u dzieci

Często rozpoznawana, koślawość fizjologiczna u dzieci w wieku 3-5 lat nie zawsze jest powodem do niepokoju. Jest to naturalny etap rozwoju kończyn dolnych, spowodowany niedojrzałością układu więzadłowo-mięśniowego. Jeśli stopień koślawości nie przekracza 10-15 stopni lub odległość między kostkami nie jest większa niż 5 cm, nie ma powodu do obaw, ponieważ wraz z dalszym wzrostem dziecka koślawość powinna się zmniejszać.

Konieczne jest regularne monitorowanie rozwoju kończyn dolnych u dziecka przez rodziców oraz regularne wizyty u specjalisty (szczególnie po ukończeniu 5 roku życia), aby szybko rozpocząć leczenie w razie pogłębiania się wady. Terapia manualna, ćwiczenia korekcyjne oraz wkładki korygujące do butów mogą być konieczne. Wczesne i spersonalizowane leczenie przynosi bardzo dobre i trwałe rezultaty.

Zanim udamy się na wizytę do lekarza czy fizjoterapeuty, możemy wstępną diagnostykę przeprowadzić samodzielnie w domu:

ustawienie kolan

Pomiary

  • Centymetrem bądź linijką mierzymy odległość między kostkami wewnętrznymi, kiedy dziecko stoi ze złączonymi kolanami,
  • wykonujemy prowizoryczny pion budowlany – sznurek zakończony cięższym przedmiotem (np. pierścionek), przykładamy na środek rzepki i obserwujemy gdzie pada koniec z pierścionkiem – prawidłowo między I a II kością śródstopia, w przypadku koślawości będzie przesunięty do wewnętrznej części stopy.

Obserwacja

Częste siedzenie dziecka z nogami w kształcie litery ‘W’ oraz stanie w szerokim rozkroku mogą wskazywać na skłonność dziecka do koślawienia kolan.

Zarezerwuj wizytę w Gliwicach

Zarezerwuj wizytę we Wrocławiu

Przyczyny powstania wad kolan

Koślawość i szpotawość kolan- najczęstsze przyczyny rozwoju to:

  • ustawienie kości udowej w nadmiernej rotacji wewnętrznej,
  • wrodzone wady kolan,
  • nieprawidłowe ukształtowanie anatomiczne stawów biodrowych (dysplazja),
  • wady stóp – szczególnie stopy płasko-koślawe,
  • wrodzona wiotkość struktur więzadłowych (hipermobilność),
  • obniżone napięcie mięśniowe (niewydolność mięśni posturalnych),
  • wrodzone wady kolan,
  • porażenia mięśni (spastyczne, wiotkie),
  • zapalenie stawów, choroby reumatyczne, choroby nowotworowe
  • zbyt duża masa ciała (nadwaga, otyłość),
  • niedobór witaminy D (krzywica),
  • szybki wzrost dziecka,
  • urazy i złamania,
  • długotrwałe utrzymywanie pozycji stojącej,
  • nieleczone przykurcze mięśniowe.

Leczenie wad kolan

R

Noszenie indywidualnych wkładek korygujących jako uzupełnienie oraz utrzymanie efektów ćwiczeń i terapii.

R

Stosowanie indywidualnie dobranych ćwiczeń korekcyjnych wzmacniająco-rozciągających.

R

Kinesiotaping- przyklejanie taśmy dynamicznej do stałej stymulacji.

R

Praca manualna terapeuty na strukturach stawowych, mięśniowych, więzadłowych.

R

Regularna i różnorodna aktywność ruchowa.

R

Zmniejszenie nadwagi jeśli występuje.

Przeciwwskazania

Q

Chodzenie na wewnętrznych krawędziach stóp.

Q

Unikanie długotrwałego utrzymywania pozycji stojącej – szczególnie w rozkroku, siadu w kształt „W”.

Q

Uprawianie sportów długotrwale obciążających kończyny dolne – jazda na nartach tzw. pługiem, jazda na łyżwach.

Konsekwencje nieleczonej koślawości i szpotawości kolan

1. Przeciążenie struktur wiązadłowych i torebek stawowych nie tylko w okolicach kolan, ale także stóp, bioder i kręgosłupa może spowodować stany zapalne i bóle.
2. Pojawienie się nieprawidłowości w stopach, takie jak koślawość tyłostopia, koślawość palucha (haluks) i płaskostopie podłużne.
3. Nadmierny rozciąg naczyń krwionośnych w stawie kolanowym może prowadzić do zaburzeń odżywiania i szybszych zmian zwyrodnieniowych.
4. Boczne skrzywienie kręgosłupa, zwłaszcza gdy koślawość jest jednostronna.
5. Zmiany kostne, takie jak przerośnięcie kłykcia przyśrodkowego kości udowej, zahamowanie wzrostu kłykcia bocznego, skręcenie podudzia i przeprost stawu kolanowego.
6. Dysbalans mięśniowy i więzadłowy, gdzie niektóre grupy mięśni i więzadeł są skrócone, a inne wydłużone, co prowadzi do przeciążeń w innych tkankach miękkich, stanów zapalnych i bólu.
7. Przykurcz przywiedzeniowy w stawie biodrowym.

Zauważyłeś u siebie koślawość lub szpotawość kolan? Potrzebujesz konsultacji i diagnostyki? Porozmawiajmy, wyślij do nas wiadomość z pytaniem lub poproś o kontakt telefoniczny!

Ortomedicum - Gliwice

Zgoda na przetwarzanie danych osobowych

5 + 11 =

Ortomedicum - Wrocław

Zgoda na przetwarzanie danych osobowych

6 + 6 =